e-Adisyon Nedir ve Restoranınız İçin Zorunlu mu?
e-Adisyon, masada servis yapan işletmenin kâğıt adisyonunun elektronik hâlidir. 509 Sıra No'lu Tebliğ'e göre GİB'in yazılı bildirim ya da duyuru yaptığı işletmeler dışında isteğe bağlıdır; kapsamı, şartları ve ÖKC ile ilişkisi aşağıda kaynaklarıyla anlatılıyor.
e-Adisyon Nedir?
Son kontrol: GİB e-Belge duyuruları, 28 Ekim 2026.
Kısa cevap: e-Adisyon 2026'da bütün restoranlar için zorunlu değildir. 509 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'ne göre Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), adisyon düzenleyen işletmelere ancak en az 3 ay geçiş süresi vererek ve yazılı bildirim ya da ebelge.gib.gov.tr duyurusuyla zorunluluk getirebilir. 28 Ekim 2026 itibarıyla e-Belge duyurularında e-Adisyon için hasılat eşiği ya da geçiş tarihi belirleyen genel bir duyuru yoktur. Size özel bir yazılı bildirim gelmediyse e-Adisyon sizin için isteğe bağlıdır.
e-Adisyon, masada servis yapan lokanta, kafeterya, pastane, bar gibi işletmelerin müşteriden sipariş alırken düzenlediği adisyonun elektronik belge olarak düzenlenmesi, saklanması ve GİB'e raporlanmasıdır. Tebliğ bunu açıkça yazar: e-Adisyon yeni bir belge türü değildir, kâğıt adisyonla aynı hukuki niteliğe sahiptir.
Teknik tarafta e-Adisyon, GİB'in teknik kılavuzundaki XML formatında oluşturulur, mali mühür ya da nitelikli elektronik imzayla zaman damgalı imzalanır ve e-Arşiv raporu yoluyla GİB'e aktarılır. Masada kâğıt çıktı bulundurmak zorunlu değildir; ama hizmet tamamlanınca üzerinde e-Adisyon'un evrensel tekil numarası (ETTN) yazan bir e-Fatura, e-Arşiv Fatura ya da yeni nesil ÖKC fişi düzenlenmesi zorunludur. e-Adisyon satış belgesinin yerini almaz, ona bağlanan bir sipariş kaydıdır.
e-Adisyonda hangi bilgiler zorunlu?
- İşletmenin adı soyadı ya da unvanı, vergi dairesi, TCKN/VKN'si ve adresi
- Düzenlenme tarihi, saat ve dakika olarak düzenlenme zamanı, evrensel tekil numarası (ETTN) ve e-Belge numarası
- Sunulan hizmetin ya da ürünün adı ve miktarı
- Hizmet sonunda düzenlenecek e-Fatura, e-Arşiv Fatura ya da ÖKC fişinde yer alacak, vergiler hariç ve dahil toplam tutar
2024'teki değişiklikle e-Adisyonda ilişkili faturanın ETTN'sini ya da ÖKC sicil numarasını isteyen bent kaldırıldı; satış belgesinin e-Adisyon ETTN'sini taşıma şartı duruyor.
Hangi Mevzuata Dayanır?
e-Adisyon'un dayanağı 509 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin “IV.12. e-Adisyon Uygulaması” bölümüdür. Bölüm Tebliğ'e 526 Sıra No'lu Tebliğ ile eklendi (Resmî Gazete, 9 Şubat 2021, sayı 31390); belge içeriği 573 Sıra No'lu Tebliğ ile değişti (Resmî Gazete, 12 Kasım 2024, sayı 32720).
Kâğıt adisyonun dayanağı daha eskidir: Tebliğ adisyon zorunluluğunu 185, 200, 298 ve 299 Sıra No'lu VUK Genel Tebliğlerine bağlar ve kapsamı masada servis yapılan, gerçek usulde (bilanço ya da işletme hesabı esasına göre) vergilendirilen lokanta, kafeterya, pastane, gazino, bar ve pavyon gibi işletmeler olarak tarif eder. e-Adisyon bu kapsamı genişletmez. GİB, e-Adisyon için izin verdiği özel entegratörlerin listesini ebelge.gib.gov.tr'de yayımlar. Kâğıt adisyon, ÖKC fişi ve yazılımın yasal yeri adisyon programı zorunlu mu yazısında.
| Metin | Ne düzenler | Tarih |
|---|---|---|
| 185, 200, 298 ve 299 Sıra No'lu VUK Genel Tebliğleri | Kâğıt adisyon kullanma zorunluluğu | 509 Sıra No'lu Tebliğ'in atıf yaptığı temel metinler |
| 509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği, bölüm IV.12 | e-Adisyon'a dahil olma, belge içeriği, zorunluluk yetkisi, ceza | Bölüm 526 Sıra No'lu Tebliğ ile eklendi: 9 Şubat 2021 |
| 573 Sıra No'lu VUK Tebliği | Belge içeriğinde değişiklik | 12 Kasım 2024 |
| e-Adisyon Belgesi Teknik Kılavuzu | XML formatı, imza ve raporlama | Sürüm 1.0: 30 Temmuz 2021; sürüm 1.1: 12 Mayıs 2023 |
Kimler İçin Zorunlu, Kimler İçin İsteğe Bağlı?
Tebliğ'in kuralı tek cümledir: e-Adisyon, GİB'in zorunluluk getirdiği mükellefler dışındakiler için zorunlu değildir. Bölüm sonundaki tablo Tebliğ metnini işletme durumuna göre özetler; kendi vergilendirme usulünüzü ve size gelen yazışmaları mali müşavirinizle kontrol edin.
Gönüllü geçişin üç şartı vardır: işletmenin e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına dahil olması, e-Adisyon belgesini düzenleme, saklama, ibraz etme ve GİB'e iletme hazırlığını tamamlaması ve özel entegratör ya da doğrudan entegrasyon yöntemlerinden birini seçerek başvurması. Tebliğ'in e-Belgeler için saydığı üç yöntemden biri olan GİB Portal yöntemi bu listede yer almaz. Uygulamada küçük bir işletme için gönüllü e-Adisyon, bir özel entegratörle sözleşme ve o entegratörle çalışan bir adisyon yazılımı demektir.
| Durumunuz | e-Adisyon | Dayanak |
|---|---|---|
| GİB'den yazılı bildirim aldınız ya da bir duyurunun kapsamındasınız | Zorunlu; bildirimde ya da duyuruda yazan süre içinde geçilir | 509 Tebliğ IV.12.4 ve IV.12.5 |
| Masada servis yapıyorsunuz, gerçek usuldesiniz, bildirim almadınız | İsteğe bağlı; kâğıt adisyonla devam edebilirsiniz | 509 Tebliğ IV.12.2 |
| e-Adisyon'a gönüllü geçmek istiyorsunuz | Önce e-Fatura ve e-Arşiv'e kayıt, sonra özel entegratör ya da doğrudan entegrasyon başvurusu | 509 Tebliğ IV.12.2 (a), (b), (c) |
| Basit usuldesiniz | Tebliğ adisyon zorunluluğunu gerçek usul için tarif eder; mali müşavirinize teyit ettirin | 509 Tebliğ IV.12.1 |
| Masada servis yapmıyorsunuz (paket ya da tezgâh) | Tebliğ kapsamı masada servis olarak çizer; mali müşavirinize danışın | 509 Tebliğ IV.12.1 |
Zorunluluk Nasıl Gelir? GİB Bildirimi ve Geçiş Süresi
Tebliğ, zorunluluğun nasıl geleceğini de tarif eder. GİB, adisyon düzenleyen işletmelere yıllık ya da aylık satış hasılatlarını dikkate alarak e-Adisyon zorunluluğu getirmeye yetkilidir. Bunun iki usul şartı vardır: geçiş hazırlığı için en az 3 ay süre verilmesi ve zorunluluğun yazılı bildirimle ya da ebelge.gib.gov.tr'de duyuruyla ilan edilmesi. Bildirim alan işletme, yazıda ya da duyuruda belirtilen sürede e-Adisyon'a geçer ve o tarihten sonra adisyonlarını e-Adisyon olarak düzenler.
Yani zorunluluk ciro eşiğine bağlı gelebilir; tarihi ve eşiği ancak GİB'in kendi bildirimi ya da duyurusu belirler. Bir yazılım firmasının ya da haberin verdiği tarih, GİB metninde karşılığı yoksa bağlayıcı değildir.
28 Ekim 2026 itibarıyla GİB ne duyurdu?
ebelge.gib.gov.tr duyuru arşivindeki e-Adisyon kayıtları teknik niteliktedir: teknik kılavuzun yayımı (30 Temmuz 2021), özel entegratör listesinin yayımı (21 Şubat 2022), kılavuzun güncellenmesi (12 Mayıs 2023) ve birkaç teknik ya da bakım duyurusu. Hasılat eşiği koyan, geçiş tarihi veren ya da kapsamı genişleten bir duyuru yoktur. GİB yeni bir duyuru yayımlarsa bu sayfa güncellenir.
Yazılı bildirim kişiye özel olabilir; genel duyuru olmaması herkesin kapsam dışında olduğu anlamına gelmez. Size ulaşan resmi yazışmaları mali müşavirinizle kontrol edin.
e-Adisyon, Kâğıt Adisyon, ÖKC Fişi ve e-Arşiv Fatura Farkı
En sık karışıklık, aynı masa için dolaşan belgelerin birbirinin yerine geçtiğinin sanılmasıdır. Bölüm sonundaki tablo her belgenin işini gösterir.
e-Arşiv tarafında restoranları doğrudan ilgilendiren bir kural daha var. 509 Sıra No'lu Tebliğ'e göre e-Arşiv uygulamasına dahil olmayan mükelleflerin düzenleyeceği faturalar 1 Ocak 2026'dan itibaren tutarına bakılmaksızın e-Arşiv Fatura olarak düzenlenmelidir. İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar ve basit usuldekiler için 2026 sonuna kadar vergiler dahil 3.000 TL'yi aşan faturalar e-Arşiv olur, tutar sınırı 1 Ocak 2027'de kalkar. Fatura GİB'in e-Belge portalından ya da özel entegratör üzerinden düzenlenir; kâğıt faturanın cezası aşağıdaki cezalar bölümünde.
Pratikteki sıra şudur: kâğıt adisyonla çalışan restoranda masa hesabı adisyonda tutulur, tahsilat ÖKC'de fişe dönüşür, fatura isteyen müşteriye e-Arşiv düzenlenir. e-Adisyon'a geçen işletmede yalnız ilk halka elektronik olur; ÖKC fişi ve fatura aynen devam eder.
| Belge | Ne işe yarar | Satış belgesi yerine geçer mi | Nereden düzenlenir |
|---|---|---|---|
| Kâğıt adisyon | Masaya verilen ürünün cinsini ve miktarını gösterir | Hayır; hesap kapanınca ÖKC fişi ya da fatura düzenlenir | Kâğıt ortamda |
| e-Adisyon | Kâğıt adisyonun elektronik hâli, aynı hukuki nitelikte | Hayır; hizmet bitince e-Adisyon ETTN'sini taşıyan e-Fatura, e-Arşiv ya da ÖKC fişi zorunlu | Özel entegratör ya da doğrudan entegrasyon |
| ÖKC (yazarkasa) fişi | Fatura verilmesi gerekmeyen perakende satışın belgesi | Evet; bu satışlarda fatura yerine geçer | Yeni nesil ÖKC |
| e-Arşiv Fatura | e-Fatura'ya kayıtlı olmayan alıcıya, nihai tüketici dahil, düzenlenen fatura | Evet; faturanın kendisidir | GİB e-Belge portalı ya da özel entegratör |
| Adisyon yazılımının çıktısı | Masanın hesap dökümü, mutfak ve kasa fişi | Hayır; mali değeri yoktur | Yazılım ve yazıcı |
ÖKC ile Adisyon Yazılımının Eşleşmesi: 483 Sıra No'lu Tebliğ
e-Adisyon zorunlu olmasa bile, adisyonu bir yazılımda tutan restoran için bugün yürürlükte olan başka bir kural vardır. 483 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği'nin 8. maddesi, perakende satışta kullanılan satış uygulama yazılımlarının ve bunların çalıştığı donanımların yeni nesil ÖKC'lerle bağlantısının GİB'in GMP-3 haberleşme protokolüne göre yapılmasını zorunlu tutar. Kapsama sipariş alan mobil el terminalleri ile mali geçerliği olmayan fiş üreten cihazlar da açıkça girer. Bağlantıyı yazılım ve donanım firmalarına ve ÖKC yetkili servisine başvurarak yaptırmak işletmenin görevidir; Tebliğ'deki son tarih 1 Ekim 2018 idi, yani kural bugün yürürlüktedir.
Eski nesil ÖKC'lerde aynı maddenin dördüncü fıkrası, yazılımda girilen her satışın ÖKC'de mali fişe dönüşmesini şart koşar. Birinci fıkraya göre basit ya da bilgisayar bağlantılı yeni nesil ÖKC'ye bağlanan banka POS'u da ÖKC ile entegre çalışır: satış ÖKC'den başlar, tutar POS'a ÖKC'den gider, fiş ve slip bütünleşik çıkar.
GİB'in yeni nesil ÖKC sık sorulan sorular dokümanı bunu restoranlar için ayrıca yazar: restoran satış programları ve el terminalleri ÖKC ile bağlantılı ve entegre çalışmalı, her satış ya da tahsilat yazarkasada ÖKC fişine dönüşmelidir. GİB'in Aralık 2025 tarihli rehberi de masada seyyar banka POS'u ile tahsilat yapan restoranların bunun yerine EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC kullanması gerektiğini hatırlatır.
Bu kural, adisyon yazılımı seçerken sorulacak en önemli soruyu belirler: yazılım sizin ÖKC modelinize GMP-3 ile bağlanabiliyor mu? Cevap hayırsa yükümlülük ortadan kalkmaz, işletmenin sorumluluğunda kalır. Hangi cihazla hangi bağlantının bugün mümkün olduğu POS ve yazarkasa entegrasyonu sayfasında, ÖKC türleri ve kurulumu ÖKC (yazarkasa) nedir yazısında anlatılıyor.
Cezalar: Resmi Metinler Ne Diyor?
Ceza tutarı yazmıyoruz; ilgili metinler tutar vermez, usulsüzlük tutarları her yıl yeniden belirlenir. Resmi metinler şunu söyler:
- e-Adisyon: 509 Sıra No'lu Tebliğ, zorunluluk getirildiği hâlde süresinde geçmeyenler ile e-Adisyon olarak düzenlenmesi gereken adisyonu kâğıt adisyon dahil başka biçimde düzenleyenler için Kanunda öngörülen cezai hükümlerin uygulanacağını yazar. Aynı Tebliğ'in V.7 bölümü, e-Belge yerine kâğıt belge düzenlenmesinde belirli istisnalarda özel usulsüzlük cezası kesilmeyeceğini söyler; yani bu belgelerde söz konusu olan ceza türü özel usulsüzlüktür.
- ÖKC bağlantısı: GİB'in yeni nesil ÖKC sık sorulan sorular dokümanına göre, restoran satış programlarının ÖKC ile bağlantılı çalışması kuralına uymayan işletmelere Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesindeki özel usulsüzlük cezası uygulanır.
- e-Arşiv yerine kâğıt fatura: e-Arşiv olarak düzenlenmesi gereken faturanın kâğıt düzenlenmesi hâlinde her kâğıt fatura için Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesindeki ceza hükmü uygulanır.
V.7 istisnaları: GİB sistemlerinde arıza ya da bakım; ispatlanırsa işletmenin ya da özel entegratörün sistem arızası ya da planlı bakımı; mali mühür ya da e-imza aracının arızalanması ya da çalınması; Bakanlığın ya da GİB'in kâğıt belgeye izin vermesi. Bu hâllerde süresinde kâğıt belge düzenlenirse özel usulsüzlük cezası kesilmez; işletmeden kaynaklanan diğer nedenler istisnaya girmez. Güncel tutarları mali müşavirinize sorun.
Restoran Ne Yapmalı? Mali Müşavirle Kontrol Listesi
e-Adisyon bugün çoğu işletme için bir takip konusudur; ÖKC bağlantısı ve e-Arşiv ise bugünün konusudur. Mali müşavirinizle şu soruları birlikte cevaplayın:
- Usul ve servis şekli: gerçek usulde misiniz, masada servis yapıyor musunuz? Adisyon zorunluluğu bu iki cevaba bağlıdır.
- GİB yazışmaları: e-Adisyon'a geçiş için size özel bir yazılı bildirim geldi mi? ebelge.gib.gov.tr duyurularını kim takip ediyor?
- e-Fatura ve e-Arşiv: kayıtlı mısınız? Değilseniz 2026 ya da 2027'den itibaren faturalarınızı hangi yolla e-Arşiv olarak düzenleyeceksiniz?
- ÖKC: cihazınız yeni nesil mi, EFT-POS özellikli mi? Masada seyyar banka POS'u kullanılıyor mu?
- Yazılım bağlantısı: adisyon ya da sipariş yazılımınız ÖKC'ye GMP-3 ile bağlı mı? Değilse yazılım firmanız ve ÖKC yetkili servisi ne diyor?
Belge yükümlülüğü işletmenindir; yazılım bunu yalnız kolaylaştırır. Yazılım seçerken e-Adisyon, e-Arşiv ve ÖKC bağlantısı için bugün çalışan ile planlanan kısmı ayrı ayrı ve yazılı isteyin.
RestoranTakibi Bugün Ne Yapıyor, Ne Yapmıyor?
RestoranTakibi bir adisyon ve restoran operasyon yazılımıdır; yazarkasa ya da özel entegratör değildir. Ayrıntılı durum bölüm sonundaki tabloda.
Özetle: RestoranTakibi e-Adisyon üretmez, mali fiş kesmez ve bugün yazarkasaya tutar göndermez. Yeni nesil ÖKC kullanan bir işletme, 483 Sıra No'lu Tebliğ'in 8. maddesindeki bağlantı şartı açısından bu yazılımı kendi belge düzeninde nasıl konumlandıracağını mali müşaviri ve ÖKC yetkili servisiyle değerlendirmelidir.
RestoranTakibi'nin sağladığı şey operasyon tarafıdır: adisyon programı, mutfak ekranı, kasa ekranı, stok ve raporlar; fiş düzeni adisyon fişi tasarımı sayfasında. Hesabın toplam cirosu 1.000.000 TL'ye ulaşana kadar ücretsiz; kart bilgisi istenmez, süre sınırı yok. Sonrasında aylık 500 TL ya da 5.000 TL / yıl; ayrıntılar fiyatlar sayfasında.
| Konu | Bugünkü durum |
|---|---|
| e-Adisyon belgesi | Yok. RestoranTakibi e-Adisyon düzenlemez ve GİB'e raporlamaz |
| Dijital masa adisyonu | Var: masa hesabı, kalem seçerek ara ödeme, kalemi başka masaya taşıma; taşınan kalemler iz kaydıyla tutulur |
| Basılan fişlerin niteliği | Mutfak, istasyon, iptal, müşteri ve masa hesabı fişlerinin hepsine “MALİ DEĞERİ YOKTUR - FİŞ YERİNE GEÇMEZ” ibaresi basılır |
| e-Arşiv kesme | Var; talep üzerine, sipariş başına, işletmenin kendi Paraşüt hesabıyla, vergi numarası olmayan alıcıya e-Arşiv. Vergi numaralı alıcının faturası fatura sağlayıcının kendi panelinden düzenlenir; iptal edilmiş ya da zaten faturalanmış siparişe kesilmez |
| Panelden ÖKC'ye tutar gönderme (GMP-3) | Yok. Panelde POS ve yazarkasa kartları var, ancak cihaza tutar gönderen sürücü kurulu değil ve donanımda doğrulanmadı; planlanıyor, tarih vermiyoruz |
| Cihazdan panele satış kaydı | Genel POS bağlantısı var: satış bildirimi gönderebilen sistemden gelen satış panele tahsilat olarak düşer |
| Mali fiş ve mali Z raporu | Yok. Kasa ekranındaki Z raporu programın kendi gün sonu özetidir; ÖKC'nin mali Z raporunun yerine geçmez |
Sık Sorulan Sorular
e-Adisyon 2026'da zorunlu mu?
Herkes için değil. 509 Sıra No'lu Tebliğ'e göre e-Adisyon, GİB'in yazılı bildirim ya da ebelge.gib.gov.tr duyurusuyla zorunluluk getirdiği işletmeler dışında isteğe bağlıdır. 28 Ekim 2026 itibarıyla hasılat eşiği ya da geçiş tarihi belirleyen genel bir GİB duyurusu yoktur.
GİB'den bildirim gelmediyse kâğıt adisyonla devam edebilir miyim?
Tebliğ metnine göre evet. e-Adisyon kâğıt adisyonla aynı hukuki niteliğe sahiptir; zorunluluk kapsamına girmeyen işletme kâğıt adisyonla devam eder. Size özel bir yazışma olup olmadığını mali müşavirinizle kontrol edin.
Zorunluluk gelirse ne kadar süre tanınır?
Tebliğ geçiş hazırlığı için en az 3 ay süre verilmesini şart koşar. Kesin süre ve hasılat eşiği GİB'in bildiriminde ya da duyurusunda yazar.
e-Adisyon için e-Fatura ve e-Arşiv'e kayıtlı olmak gerekir mi?
Evet. Gönüllü geçişin ilk şartı e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına dahil olmaktır. Ardından özel entegratör ya da doğrudan entegrasyon yöntemiyle başvuru yapılır.
e-Adisyon kullanınca masaya kâğıt adisyon bırakmak gerekir mi?
Hayır. Hizmet süresince masada kâğıt çıktı bulundurmak zorunlu değildir. Hizmet tamamlanınca üzerinde e-Adisyon'un ETTN'si yazan e-Fatura, e-Arşiv Fatura ya da yeni nesil ÖKC fişi düzenlenir.
e-Adisyon'a geçmeyenin cezası ne kadar?
Tebliğ tutar yazmaz; zorunluluğa uymayanlar için Kanunda öngörülen cezai hükümlerin uygulanacağını söyler ve e-Belge kurallarında söz konusu olan ceza türü özel usulsüzlüktür. Tutarlar her yıl güncellendiği için güncel rakamı mali müşavirinizden öğrenin.
RestoranTakibi e-Adisyon düzenliyor mu?
Hayır. RestoranTakibi dijital masa adisyonu tutar ve talep üzerine Paraşüt hesabınızla vergi numarası olmayan alıcıya e-Arşiv keser; e-Fatura kesmez, e-Adisyon belgesi üretmez, mali fiş kesmez ve bugün ÖKC'ye GMP-3 ile tutar göndermez.
İlgili rehberler
- Adisyon programı zorunlu mu? — Kâğıt adisyon, ÖKC fişi ve yazılımın yasal yeri
- POS ve yazarkasa entegrasyonu — Hangi cihazla hangi bağlantı, bugünkü durum
- ÖKC (yazarkasa) nedir? — Yeni nesil ÖKC türleri ve kurulum adımları
- Adisyon programı — Masa hesabı, bölme, mutfak ve gün sonu
- Restoran kasa programı — Kasa ekranı, tahsilat ve kapanış
- RestoranTakibi fiyatları — 1.000.000 TL ciroya kadar ücretsiz; sonrası 500 TL/ay ya da 5.000 TL / yıl